Sẵn sàng đọc
Với Chăm sóc trẻ bị sốt đêm, Những đêm dài túc trực bên giường bệnh của con, nhìn làn da bé nóng bừng và hơi thở hầm hập luôn là thử thách tâm lý lớn đối với bất kỳ người làm cha mẹ nào. Trong cơn lo ấu, nhiều phụ huynh nảy sinh muôn vàn băn khoăn: Có nên đánh thức con dậy đúng giờ để uống thuốc hạ sốt? Cho con uống bao nhiêu là đủ? Làm sao để con bớt quấy khóc và dễ chịu hơn? Chăm sóc trẻ bị sốt không chỉ đòi hỏi tình yêu thương mà còn cần sự tỉnh táo và kiến thức khoa học đúng đắn để bảo vệ sức khỏe cho con một cách an toàn nhất.
Có nên đánh thức trẻ đang ngủ say để cho uống thuốc hạ sốt?
Đây là thắc mắc cực kỳ phổ biến của các ông bố bà mẹ khi chăm con sốt về đêm. Nhiều người lo sợ rằng nếu con ngủ quên, nhiệt độ cơ thể sẽ tăng cao mất kiểm soát hoặc con sẽ gặp nguy hiểm. Tuy nhiên, góc nhìn từ các chuyên gia nhi khoa sẽ giúp cha mẹ giải tỏa phần nào áp lực này.
Giấc ngủ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình tự phục hồi của cơ thể. Khi trẻ ngủ ngon, hệ miễn dịch đang tập trung năng lượng để chiến đấu với vi khuẩn hoặc vi-rút gây bệnh. Việc đột ngột đánh thức trẻ dậy có thể khiến con gắt gỏng, hoảng sợ, khóc lóc và làm nhiệt độ cơ thể tăng cao hơn do căng thẳng.
Cha mẹ chỉ nên đánh thức trẻ dậy uống thuốc khi nhận thấy các dấu hiệu sau:
- Trẻ sốt cao kèm theo biểu hiện trằn trọc, quấy khóc ngay trong giấc ngủ, thở nhanh bất thường hoặc stresse nặng.
- Trẻ có tiền sử co giật do sốt cao và nhiệt độ đo được đang chạm ngưỡng nguy hiểm theo chỉ định của bác sĩ.
- Trẻ tỏ ra quá mệt mỏi, lơ mơ ngay cả khi chưa chìm vào giấc ngủ sâu.
Ngược lại, nếu bé đang ngủ ngon giấc, hơi thở đều đặn và biểu hiện gương mặt thư thái, cha mẹ nên ưu tiên để con tiếp tục ngủ. Hãy theo dõi sát sao thân nhiệt của trẻ bằng nhiệt kế hồng ngoại đo trán hoặc tai để tránh làm phiền giấc ngủ của con.
Dùng thuốc hạ sốt cho trẻ: Chuẩn xác theo cân nặng, không theo độ tuổi
Một trong những sai lầm phổ biến nhất của cha mẹ khi tự cho con uống thuốc hạ sốt tại nhà là căn chỉnh liều lượng dựa trên độ tuổi hoặc chiều cao của trẻ. Trên thực tế, tốc độ phát triển và cân nặng của mỗi bé ở cùng một lứa tuổi có thể chênh lệch rất nhiều.
Tại sao phải tính liều thuốc hạ sốt theo cân nặng?
Việc cho trẻ dùng thuốc hạ sốt (như acetaminophen hay ibuprofen) quá liều có thể gây áp lực cực lớn lên gan và thận, thậm chí dẫn đến ngộ độc cấp tính. Ngược lại, nếu dùng thiếu liều, thuốc sẽ không phát huy hiệu quả giảm sốt, khiến trẻ tiếp tục mệt mỏi và quấy khóc.
Bạn có thể tham khảo thêm Đứt gãy kết nối gia đình: Khi để có thêm góc nhìn liên quan.
Nguyên tắc vàng cần ghi nhớ là luôn tính liều dùng dựa trên cân nặng thực tế hiện tại của trẻ. Trước khi cho con uống thuốc, cha mẹ cần:
- Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trên bao bì hoặc chỉ định của bác sĩ/dược sĩ.
- Sử dụng dụng cụ đo lường chuyên dụng như xi-lanh hoặc cốc chia vạch đi kèm chai thuốc, không dùng thìa ăn cơm gia đình để đong thuốc.
- Tuyệt đối không dùng chung thuốc hạ sốt của người lớn cho trẻ em bằng cách tự chia nhỏ viên nén.
Thận trọng khi phối hợp hoặc dùng luân phiên các loại thuốc
Nhiều phụ huynh vì quá sốt ruột khi thấy con chưa hạ sốt ngay đã tự ý dùng kết hợp hoặc luân phiên acetaminophen và ibuprofen. Mặc dù một số trường hợp bác sĩ có thể chỉ định phương pháp này, nhưng việc tự ý thực hiện tại nhà ẩn chứa nguy cơ rất cao dẫn đến nhầm lẫn thời gian, nhầm liều lượng và gây ngộ độc thuốc nghiêm trọng. Cha mẹ chỉ nên dùng một loại thuốc hạ sốt đơn thuần và tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi muốn kết hợp bất kỳ loại thuốc nào.
Cảnh giác với nguy cơ quá liều từ thuốc ho và thuốc cảm lạnh
Khi trẻ bị sốt do cảm cúm hoặc nhiễm khuẩn đường hô hấp, con thường kèm theo các triệu chứng như ho, chảy mũi, đờm đặc. Rất nhiều loại siro ho và thuốc cảm lạnh tổng hợp trên thị trường hiện nay có chứa sẵn thành phần hạ sốt giảm đau như acetaminophen hoặc ibuprofen.
Bạn có thể tham khảo thêm Bí quyết dưỡng da sáng mịn tự để có thêm góc nhìn liên quan.
Nếu cha mẹ vừa cho con uống thuốc hạ sốt riêng, vừa cho uống thêm siro cảm sốt tổng hợp mà không kiểm tra kỹ bảng thành phần, bé sẽ vô tình hấp thu gấp đôi lượng hoạt chất hạ sốt. Sự tích tụ này cực kỳ nguy hiểm cho hệ gan mật còn non nớt của trẻ.
Để phòng tránh rủi ro này, cha mẹ hãy tuân thủ các quy tắc sau:
- Luôn đọc kỹ thành phần hoạt chất của tất cả các loại siro, thuốc nước đang cho con dùng.
- Hạn chế cho trẻ dưới 6 tuổi dùng các loại thuốc cảm lạnh tổng hợp mà không có chỉ định từ bác sĩ nhi khoa.
- Thông báo cho bác sĩ biết tất cả các loại thuốc/thực phẩm bổ sung mà bé đang sử dụng khi đưa con đi khám.
Những việc cha mẹ nên làm để giúp trẻ hạ sốt nhẹ nhàng
Bên cạnh việc dùng thuốc đúng cách, các biện pháp chăm sóc vật lý đúng đắn sẽ giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn rất nhiều mà không cần can thiệp quá nhiều hóa chất:
- Giữ không gian thoáng mát: Cho bé ở trong phòng thông thoáng, tránh gió lùa trực tiếp nhưng cũng không đóng kín cào cào gây oi nóng. Mặc cho con quần áo mỏng, mỏng nhẹ, chất liệu cotton thấm hút mồ hôi tốt. Tuyệt đối không ủ ấm hay đắp chăn quá dày khi trẻ đang sốt.
- Bù nước và điện giải liên tục: Sốt khiến cơ thể trẻ mất nước nhanh chóng qua đường mồ hôi và hơi thở. Hãy cho bé uống nhiều nước lọc, nước trái cây tươi, nước dừa hoặc dung dịch bù điện giải (Oresol) pha đúng tỷ lệ. Đối với trẻ còn đang bú mẹ, hãy tăng cường số lần cho con bú.
- Lau mát đúng cách: Dùng khăn mềm nhúng vào nước ấm (nhiệt độ nước thấp hơn nhiệt độ cơ thể trẻ khoảng 1-2 độ C), vắt hơi khô rồi lau nhẹ nhàng ở các vùng có mạch máu lớn chạy qua như nách, bẹn, cổ. Không dùng nước lạnh hoặc cồn để lau người cho trẻ vì có thể gây co mạch hoặc ngộ độc qua da.
Khi nào sốt ở trẻ nhỏ trở thành tín hiệu cảnh báo nguy hiểm?
Sốt là phản ứng có lợi của hệ miễn dịch, nhưng trong một số trường hợp, sốt là dấu hiệu của tình trạng nhiễm trùng nặng cần được can thiệp y tế kịp thời. Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức nếu phát hiện các dấu hiệu nguy hiểm sau:
- Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt từ 38 độ C trở lên (đo ở hậu môn hoặc trán).
- Trẻ sốt cao liên tục trên 39 độ C và không có dấu hiệu hạ sau khi đã dùng thuốc hạ sốt đúng liều.
- Trẻ có biểu hiện lơ mơ, khó thức dậy, quấy khóc không thể dỗ dành hoặc li bì.
- Trẻ xuất hiện co giật, khó thở, thở gấp, tím tái môi và móng tay.
- Trẻ bị cổ cứng, xuất hiện các vết phát ban lạ trên da hoặc nôn trớ tất cả mọi thứ.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ bị sốt có nên tắm không?
Trẻ bị sốt vẫn có thể tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió nếu bé còn khỏe xắn. Việc tắm nước ấm giúp làm sạch da và thả lỏng cơ thể. Tuy nhiên, nếu bé đang quá mệt mỏi, rét rung hoặc quấy khóc, cha mẹ chỉ nên lau người nhanh bằng nước ấm rồi thay quần áo sạch cho con.
Tại sao trẻ bị sốt lại bị lạnh tay chân?
Hiện tượng sốt cao nhưng tay chân lạnh là phản ứng co mạch ngoại vi bình thường khi nhiệt độ trung tâm cơ thể đang tăng nhanh. Cha mẹ không nên ủ ấm hay đi tất quá dày cho bé lúc này, vì sẽ làm cơ thể khó thoát nhiệt. Hãy tập trung lau ấm vùng nách, bẹn và theo dõi sát nhiệt độ của trẻ.
Nên dùng nhiệt kế loại nào để đo nhiệt độ cho trẻ chính xác nhất?
Nhiệt kế điện tử đo ở kẹp nách, trán hoặc tai là những lựa chọn an toàn và tiện lợi cho trẻ nhỏ. Khi đo ở nách, cha mẹ nên cộng thêm khoảng 0.5 độ C để có kết quả gần đúng nhất với nhiệt độ trung tâm cơ thể. Tuyệt đối không sử dụng nhiệt kế thủy ngân vì nguy cơ vỡ gây độc rất cao.
Mẹ hạnh phúc — con hạnh phúc. Bộ sách dành cho mẹ muốn yêu thương bản thân nhiều hơn, để từ đó lan tỏa yêu thương đến gia đình, đây là gợi ý dành cho ba mẹ:
